Algemene informatie

Stappenplan zelfstandigheid bij infuustherapie in de thuissituatie

Een duidelijk stappenplan ondersteunt de patiëntveiligheid en bevordert de zelfstandigheid van patiënten bij infuustherapie thuis. Hierbij is speciale aandacht voor de bevoegdheid en bekwaamheid van de patiënt: het is essentieel dat de patiënt of diens mantelzorger voldoende kennis, vaardigheden en zelfvertrouwen heeft om de therapie veilig en effectief uit te voeren.

De onderstaande richtlijnen zijn opgesteld op basis van actuele standaarden van Vilans, V&VN, KNMP en de INS (Infusion Nurses Society). Ze bieden een gestructureerd stappenplan om de competentie van de patiënt te beoordelen, de juiste instructies te geven en zo de zelfstandigheid te vergroten zonder de veiligheid in gevaar te brengen.

Richtlijnen

  • 1. Doel en uitgangspunten
    • Structuur bij aanleren, uitvoeren en overdragen van infuustherapie thuis.  
    • Waarborg van kwaliteit en veiligheid buiten het ziekenhuis.  
    • Instructie in ziekenhuis of thuis, afhankelijk van situatie.  
    • Gespecialiseerd thuiszorgteam beschikbaar voor begeleiding en 24-uurs achterwacht.  
    • Voorschrijvend arts blijft eindverantwoordelijk, moet in dossier aangeven dat infuus thuis gegeven mag worden (zelfredzaamheid).
  • 2. Ontwikkeling van het stappenplan
    • Onderdeel van individueel zorgdossier.
    • Opgesteld met behandelend arts, transferverpleegkundige, technisch thuiszorgverpleegkundige en apotheek.
    • Beschrijft taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden.
    • Bevat afspraken over scholing, toetsing en communicatie.
    • Handelingen gekoppeld aan juiste bevoegd- en bekwaamheidscategorie.
  • 3. Beoordeling van zelfstandigheid en bekwaamheid
    • Toets op inzicht, vaardigheden en zelfredzaamheid.
    • Vastleggen wie verantwoordelijk is voor instructie en toetsing.
    • Criteria voor overdracht van handelingen beschreven.
    • Heldere noodprocedures en contactpunten vastgelegd.
    • Gebruik Vilans-overdrachtsformulier of gelijkwaardig instrument.
  • 4. Communicatie en samenwerking
    • Alle documenten opgenomen in zorgdossier (ontslagbrief, opdrachtverzoek/recept, mutaties).
    • Structureel overleg tussen ziekenhuis, thuiszorg, apotheek en leverancier.
    • Schriftelijke vastlegging van verantwoordelijkheden.
    • Patiënt krijgt begrijpelijke informatie en noodinstructies.
    • INS/KNMP: altijd toegang tot actuele productinformatie.
  • 5. Implementatie en borging
    • Aanvraagprotocol beschikbaar voor professionals.
    • Overweeg jaarlijkse toetsing en herziening van stappenplan.
    • Evaluatie via kwaliteitsindicatoren (incidenten, therapietrouw, tevredenheid).
    • Overweeg scholing en toetsing jaarlijks of bij technologische veranderingen.
    • Bekwaam blijven = herhalen, toetsen, bijstellen.
  • 6. Evaluatie en continue verbetering
    • Cyclische evaluatie (PDCA): wat gaat goed, wat kan beter, wat vraagt bijstelling.
    • Verbeteracties opnemen in kwaliteitsbeleid.
    • Patiënt en mantelzorger actief betrekken bij feedback.