Wet- en regelgeving rondom infuustherapie in de thuissituatie
Van voorschrijven tot toedienen: wie is waarvoor verantwoordelijk?
Infuustherapie in de thuissituatie is zorg waarbij meerdere partijen betrokken kunnen zijn: de voorschrijvend arts, apotheek/bereider, ziekenhuis, thuiszorgorganisatie, medisch-infuusleverancier, wijkverpleegkundige, patiënt en eventueel mantelzorger.De verantwoordelijkheid ligt daarom niet automatisch bij één partij. Iedere betrokken partij heeft een eigen verantwoordelijkheid voor het deel van de zorg waarvoor zij bevoegd, bekwaam en organisatorisch verantwoordelijk is. Tegelijkertijd hebben zorgaanbieders een verantwoordelijkheid om de samenwerking, overdracht en continuïteit van zorg goed te organiseren.
Inhoudsopgave
Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)
De Wkkgz vormt één van de belangrijkste wettelijke kaders voor infuustherapie thuis.De wet verplicht zorgaanbieders tot het leveren van goede en veilige zorg. De zorg moet onder andere voldoen aan professionele standaarden en moet zo zijn georganiseerd dat de kwaliteit en veiligheid van de zorg worden geborgd. De Wkkgz geldt voor zorgaanbieders, waaronder ziekenhuizen, thuiszorgorganisaties en zelfstandige zorgverleners.
-
Wat betekent dit voor infuustherapie?
De zorgaanbieder moet zorgen voor:
- voldoende deskundige en bekwame medewerkers;
- duidelijke verantwoordelijkheden en werkafspraken;
- veilige medicatietoediening;
- veilige toepassing van medische hulpmiddelen;
- adequate overdracht en continuïteit van zorg;
- een systeem voor het melden en leren van incidenten;
- een klachtenregeling;
- toezicht op de kwaliteit van de geleverde zorg;
- goede samenwerking wanneer meerdere zorgaanbieders betrokken zijn.
De IGJ gebruikt de Wkkgz onder andere als wettelijke basis voor toezicht op medicatieveiligheid.
-
Belangrijk bij overdracht
Een patiënt kan bijvoorbeeld van het ziekenhuis naar een thuiszorgorganisatie gaan. Het feit dat de zorg naar huis verhuist, betekent niet dat de verantwoordelijkheden automatisch volledig verschuiven.
Iedere zorgaanbieder blijft verantwoordelijk voor de zorg die hij zelf levert. Tegelijkertijd moet de overdracht zodanig worden georganiseerd dat de ontvangende zorgverlener de zorg veilig en verantwoord kan overnemen.
Wet BIG
De Wet BIG regelt onder andere de bevoegdheid en bekwaamheid van zorgprofessionals en de uitvoering van voorbehouden handelingen. Daarbij geldt een belangrijk onderscheid tussen:
- Bevoegd: De professional mag de handeling volgens de wet uitvoeren.
- Bekwaam: De professional beschikt daadwerkelijk over de kennis en vaardigheden om de handeling veilig uit te voeren.
Bevoegdheid alleen is dus onvoldoende.
Niet iedere infuushandeling is voorbehouden
| Handeling | Juridische status |
|---|---|
| Perifeer infuus inbrengen | Voorbehouden handeling |
| Infuuszak/cassette verwisselen | Risicovolle handeling, niet voorbehouden |
| Infuuspomp bedienen | Niet als zodanig een voorbehouden handeling |
| Infuuslijn aansluiten/afkoppelen | Niet als zodanig voorbehouden; wel risicovol en deskundigheid vereist (bij zelfredzaamheid toetsing noodzakelijk? |
| Medicatie toedienen | Afhankelijk van geneesmiddel, toedieningswijze en context. |
Rijksoverheid maakt expliciet onderscheid tussen voorbehouden en risicovolle handelingen. Zo is een infuus inbrengen voorbehouden, terwijl het verwisselen van een infuuszak als risicovolle maar niet-voorbehouden handeling wordt beschouwd.
-
Functioneel zelfstandige bevoegdheid
Verpleegkundigen kunnen bepaalde voorbehouden handelingen functioneel zelfstandig uitvoeren in opdracht van een zelfstandig bevoegde beroepsbeoefenaar, mits aan de wettelijke voorwaarden wordt voldaan en de handeling binnen het deskundigheidsgebied valt.
Praktische consequentie
Een zorgorganisatie kan een verpleegkundige niet alleen op basis van een protocol of opleiding een handeling laten uitvoeren als niet aan de wettelijke voorwaarden voor bevoegdheid en bekwaamheid is voldaan.
WGBO: rechten van de patiënt en behandelrelatie
De Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) regelt de relatie tussen patiënt en zorgverlener.
Belangrijke uitgangspunten zijn:
- De patiënt heeft recht op begrijpelijke informatie;
- Behandeling vindt plaats met toestemming van de patiënt;
- De patiënt mag een behandeling weigeren;
- De patiënt heeft recht op inzage in zijn dossier;
- Medische gegevens moeten vertrouwelijk worden behandeld;
- De zorgverlener houdt een medisch dossier bij.
Deze rechten en plichten zijn rechtstreeks relevant bij thuisinfuustherapie.
-
Wat betekent dit voor infuustherapie?
De patiënt moet informatie krijgen over:
- doel van de behandeling;
- geneesmiddel;
- wijze van toediening;
- frequentie en duur;
- mogelijke bijwerkingen en complicaties;
- wat de patiënt zelf mag/moet doen;
- wanneer contact moet worden opgenomen;
- wat te doen bij problemen met pomp, infuus of toegang.
De patiënt mag vervolgens toestemming geven, maar ook weigeren.
Geneesmiddelenwet
De Geneesmiddelenwet regelt onder andere het produceren, bereiden, distribueren, afleveren en toepassen van geneesmiddelen. Voor infuustherapie is vooral de keten van belang:
Voorschrijven → bereiden/afleveren → transport/opslag → toedienen → monitoren
De IGJ houdt toezicht op de Geneesmiddelenwet. De wet regelt onder meer wie geneesmiddelen op recept mag afleveren en onder welke voorwaarden geneesmiddelen veilig worden geproduceerd, opgeslagen, bereid en afgeleverd.
-
Verantwoordelijkheid voorschrijver
De voorschrijvend arts is verantwoordelijk voor het medisch voorschrijven binnen het eigen deskundigheidsgebied.
Daarbij hoort onder andere een adequate beoordeling van:
- indicatie;
- geneesmiddel;
- dosering;
- toedieningsweg;
- frequentie;
- behandelduur;
- relevante contra-indicaties/interacties;
- benodigde monitoring;
- eventuele bijzonderheden van de thuissituatie.
-
Verantwoordelijkheid apotheek/bereider
Wanneer een apotheek of bereidende apotheek de infuusmedicatie bereidt/aflevert, ligt bij deze partij de verantwoordelijkheid voor het deel van de geneesmiddelenketen dat onder haar verantwoordelijkheid valt.
Daarbij spelen onder andere:
- juiste bereiding;
- kwaliteit;
- etikettering;
- opslag;
- transportvoorwaarden;
- houdbaarheid;
- afleveren aan de juiste patiënt;
- informatie die nodig is voor veilig gebruik.
-
Medicatieveiligheid en medicatieoverdracht
Bij infuustherapie is medicatieoverdracht een essentieel onderdeel van veilige zorg.
De IGJ stelt dat iedere zorgverlener die geneesmiddelen voorschrijft, geeft of toedient moet beschikken over actuele medicatiegegevens. Bij overdracht moeten relevante medicatiegegevens met de patiënt meeverhuizen.
De IGJ verwacht daarnaast onder andere:
- actuele medicatiegegevens;
- duidelijke werkafspraken;
- actuele toedienlijsten/dossiers;
- deskundige medewerkers;
- afspraken over risicovolle geneesmiddelen;
- veilige opslag;
- registratie en leren van fouten en bijna-fouten.
De landelijke richtlijn Overdracht van medicatiegegevens in de keten beschrijft eveneens verantwoordelijkheden van zorgaanbieders en zorgverleners bij medicatieoverdracht.
-
Voor infuustherapie extra belangrijk
Bij overdracht moeten minimaal duidelijk zijn:
- welk geneesmiddel;
- indicatie;
- dosering;
- concentratie;
- toedieningsschema;
- toedieningsroute;
- start- en stopmoment;
- type infuuspomp;
- instellingen van de pomp;
- benodigde lijn/filter;
- houdbaarheid;
- opslagcondities;
- monitoring;
- mogelijke complicaties;
- contactgegevens voor vragen en calamiteiten;
- wie medisch verantwoordelijk is;
- wie verantwoordelijk is voor de uitvoering thuis.
Zorgverzekeringswet (Zvw)
Wijkverpleging valt voor volwassenen in beginsel onder het basispakket van de Zvw.
Wijkverpleging betreft de zorg zoals verpleegkundigen die plegen te bieden in de eigen omgeving. De wijkverpleegkundige bepaalt welke zorg noodzakelijk is en wie deze zorg het beste kan uitvoeren.
V&VN beschrijft dat binnen de Zvw de zorgprofessional verantwoordelijk is voor de indicatiestelling en het organiseren van de noodzakelijke zorg. De wijkverpleegkundige bepaalt daarbij ook of de zorg onder de Zvw valt of onder een ander wettelijk kader, zoals Wlz of Wmo.
-
Belangrijk onderscheid
De medische behandeling en de verpleegkundige zorg rondom de behandeling zijn niet automatisch hetzelfde. Bij infuustherapie kan bijvoorbeeld sprake zijn van:
- Arts: stelt indicatie voor geneesmiddel/behandeling
- Wijkverpleegkundige: indiceert en organiseert noodzakelijke verpleegkundige zorg thuis
- Apotheek/bereider: geneesmiddel/bereiding
- Medische-infuusleverancier: hulpmiddelen en eventueel logistieke dienstverlening
- Thuiszorgorganisatie: uitvoering verpleegkundige zorg
Deze verantwoordelijkheden kunnen bij één organisatie liggen, maar kunnen ook over meerdere organisaties verdeeld zijn.
WLZ
Wanneer iemand een Wlz-indicatie heeft, kan infuustherapie onderdeel zijn van de zorg die thuis wordt geleverd. Zorg thuis wordt bij een patiënt met een Wlz indicatie nooit vanuit de Zvw geleverd, maar altijd vanuit de Wlz indicatie, in tegenstelling tot de medicatie en hulpmiddelen, deze kunnen wel vanuit de Zvw gefinancierd worden. Hierin is de medicatie leidend voor de financieringsstroom.
Wlz-zorg kan thuis worden geleverd als dit verantwoord en doelmatig kan. Het zorgkantoor speelt hierbij een belangrijke rol.
Bij Wlz-zorg moet daarom worden vastgesteld:
- welke zorg vanuit de Wlz wordt geleverd;
- welke zorgaanbieder waarvoor verantwoordelijk is;
- wie het zorgplan beheert;
- hoe de medische behandeling is georganiseerd.
Een Wlz-indicatie betekent dus niet automatisch dat alle onderdelen van infuustherapie door dezelfde organisatie worden geleverd of vanuit dezelfde wet worden gefinancierd.
WMO
De Wmo zit voornamelijk op maatschappelijke ondersteuning en niet op medisch-verpleegkundige behandeling.
Voor infuustherapie is de Wmo daarom meestal niet het primaire wettelijke kader.
De gemeente is bijvoorbeeld verantwoordelijk voor:
- ondersteuning bij zelfstandig wonen;
- huishoudelijke ondersteuning;
- bepaalde woningaanpassingen;
- ondersteuning van mantelzorgers.
Medisch-verpleegkundige zorg thuis valt in beginsel onder de Zvw of, afhankelijk van de situatie, de Wlz.
Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza)
De Wtza regelt onder andere de meldplicht en vergunningplicht voor zorgaanbieders. Dit is vooral relevant wanneer een nieuwe organisatie of zelfstandige zorgaanbieder infuustherapie gaat aanbieden.De Wtza heeft als doel dat zorgaanbieders in beeld zijn en aan de wettelijke kwaliteitseisen voldoen. Voor iedere organisatie moet daarom worden nagegaan:
- Valt de organisatie onder de Wtza?
- Is een meldplicht van toepassing?
- Is een vergunning nodig?
- Is intern toezicht vereist?
- Wie is eindverantwoordelijk binnen de organisatie?
AVG en privacywetgeving
Infuustherapie vereist vaak uitwisseling van medische gegevens tussen:
Ziekenhuis ↔ voorschrijver ↔ apotheek ↔ thuiszorg ↔ leverancier ↔ patiënt
Medische gegevens zijn bijzondere persoonsgegevens en mogen niet zomaar worden gedeeld.
Bij gegevensuitwisseling moet worden gekeken naar:
- doel van de gegevensuitwisseling;
- wettelijke grondslag;
- noodzakelijkheid;
- proportionaliteit;
- beveiliging;
- autorisaties;
- bewaartermijnen;
- toestemming waar die wettelijk vereist is.
Voor het delen van medische dossiergegevens tussen zorgverleners is toestemming van de patiënt in veel situaties vereist; er zijn echter wettelijke uitzonderingen en specifieke regels voor zorggegevens.
-
Praktisch uitgangspunt bij infuustherapie
De ontvangende zorgverlener moet voldoende informatie ontvangen om de zorg veilig te kunnen uitvoeren, maar niet meer gegevens dan noodzakelijk. Dit is vooral relevant bij:
- overdracht van patiënten;
- digitale voorschrijfportalen;
- delen van ziekenhuisinformatie met thuiszorgorganisaties;
- gegevensuitwisseling met leveranciers;
- calamiteiten;
- terugkoppeling naar voorschrijver.
Medische hulpmiddelen: MDR
Bij infuustherapie worden veel medische hulpmiddelen gebruikt, zoals:- infuuspompen;
- cassettes;
- infuuslijnen;
- filters;
- infuussets;
- toedieningssystemen;
- bepaalde katheters;
- accessoires.
Voor medische hulpmiddelen geldt de Europese Medical Device Regulation (MDR), aangevuld met Nederlandse wetgeving. De MDR stelt eisen aan onder andere veiligheid en prestaties van medische hulpmiddelen. De IGJ houdt toezicht op de naleving en op de veilige toepassing.
-
Verantwoordelijkheid zorgaanbieder
Een zorgaanbieder die een medisch hulpmiddel toepast moet zich ervan vergewissen dat het hulpmiddel aan de relevante Europese productwetgeving voldoet. De IGJ noemt dit de vergewisplicht. Daarnaast moet de zorgaanbieder zorgen voor:
- juiste toepassing;
- voldoende instructie;
- deskundige/bekwame medewerkers;
- passende onderhoudsafspraken;
- veilige procedures;
- registratie en opvolging van incidenten.
De IGJ benadrukt dat veilig gebruik van medische hulpmiddelen onderdeel moet zijn van het kwaliteitssysteem en dat medewerkers goed geïnstrueerd en bekwaam moeten zijn.
-
Patiënt en mantelzorger
Zelfredzaamheid betekent niet dat een patiënt automatisch alle handelingen zelf mag of moet uitvoeren.
Een patiënt of mantelzorger handelt in de privésituatie niet beroepsmatig. De Wet BIG is daarom niet op dezelfde manier van toepassing als bij beroepsmatige zorgverlening. Een patiënt of mantelzorger kan onder omstandigheden zelf medische handelingen uitvoeren, mits hij/zij dit veilig kan doen.
-
Wanneer een patiënt zelf de infuustherapie uitvoert
Dan moet vooraf goed worden vastgesteld:
- Kan de patiënt de handeling uitvoeren?
- Begrijpt de patiënt de instructies?
- Kan de patiënt complicaties herkennen?
- Weet de patiënt wanneer hulp moet worden ingeschakeld?
- Zijn hulpmiddelen en medicatie geschikt voor zelfstandig gebruik?
- Is de thuissituatie geschikt?
- Zijn er voldoende instructies en contactmogelijkheden?
Zelfzorg moet dus bewust, geïnstrueerd en verantwoord worden georganiseerd.
-
MantelzorgEen mantelzorger is in beginsel zelf verantwoordelijk voor de zorg die hij/zij geeft. Een zorgaanbieder moet echter wel signaleren wanneer de veiligheid in gevaar komt en bespreken wanneer een mantelzorger een taak niet verantwoord kan uitvoeren.
Arbeidsomstandighedenwetgeving
Wanneer professionele zorgverleners bij patiënten thuis werken, blijft de werkgever verantwoordelijk voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden. Dit betekent dat de thuisomgeving onderdeel kan zijn van de risicoanalyse van de organisatie.Denk bij infuustherapie bijvoorbeeld aan:
- prikincidenten;
- ergonomie;
- tillen;
- infectierisico's;
- werken met pompen;
- medicatie-incidenten;
- agressie/onveiligheid;
- bereikbaarheid;
- noodsituaties;
- werken alleen.
De werkgever heeft op grond van de Arbeidsomstandighedenwetgeving een zorgplicht voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden.
Wet zorg en dwang / Wet verplichte ggz
Deze wetten zijn niet standaard van toepassing op infuustherapie. Ze worden relevant wanneer sprake is van onvrijwillige zorg of verplichte zorg. Bij bijvoorbeeld mensen met een psychogeriatrische aandoening of verstandelijke beperking kan de Wzd van toepassing zijn. Bij verplichte zorg vanwege een psychische stoornis kan de Wvggz van toepassing zijn. Gedwongen medicatietoediening of andere vormen van dwang kunnen daarom niet uitsluitend worden beoordeeld vanuit de Wet BIG of Wkkgz.Wie is waarvoor verantwoordelijk?
Voorschrijvend arts / behandelaar
Primair verantwoordelijk voor:
- medische indicatie;
- keuze van behandeling/geneesmiddel;
- voorschrift;
- medische beoordeling;
- behandelbeleid;
- noodzakelijke medische monitoring;
- beoordeling van complicaties binnen de behandelrelatie;
- wijzigingen of beëindiging van de behandeling.
De arts kan de uitvoering van zorg delegeren, maar daarmee verdwijnt niet automatisch de eigen verantwoordelijkheid voor het medische beleid.
Apotheek / bereidende apotheek
Verantwoordelijk voor het eigen deel van de geneesmiddelenketen:
- farmaceutische beoordeling;
- bereiding indien van toepassing;
- kwaliteit;
- etikettering;
- opslag;
- houdbaarheid;
- aflevering;
- relevante farmaceutische informatie.
De Geneesmiddelenwet vormt hierbij een belangrijk wettelijk kader.
Thuiszorgorganisatie
Verantwoordelijk voor de door haar geleverde verpleegkundige zorg:
- indicatie/organisatie van wijkverpleging binnen het eigen wettelijke kader;
- deskundige en bekwame medewerkers;
- uitvoering van verpleegkundige handelingen;
- medicatieveiligheid;
- toezicht en monitoring binnen de verpleegkundige verantwoordelijkheid;
- zorgplan;
- verslaglegging;
- incidentmeldingen;
- overdracht;
- continuïteit van de eigen zorg.
Bij Zvw-wijkverpleging is de wijkverpleegkundige professioneel verantwoordelijk voor indiceren en organiseren van de noodzakelijke verpleegkundige zorg.
Medische infuusleverancier
De verantwoordelijkheid van een leverancier moet worden bepaald aan de hand van de daadwerkelijk geleverde dienst en contractuele rol.
Een leverancier die bijvoorbeeld...
- infuuspompen levert;
- hulpmiddelen levert;
- onderhoud uitvoert;
- logistiek verzorgt;
- instructie geeft;
... is niet daardoor automatisch verantwoordelijk voor de medische behandeling of de verpleegkundige zorg.
De leverancier is verantwoordelijk voor het eigen geleverde product/dienst en moet de toepasselijke wettelijke en contractuele verplichtingen naleven. Bij medische hulpmiddelen zijn de MDR en Nederlandse medische-hulpmiddelenwetgeving relevant.
Patiënt
De patiënt:
- heeft recht op informatie;
- beslist mee over de behandeling;
- kan toestemming geven of weigeren;
- heeft recht op privacy;
- heeft recht op inzage in het dossier;
- kan, indien verantwoord, onderdelen van de zorg zelf uitvoeren.
Mantelzorger
De mantelzorger kan onderdelen van de zorg uitvoeren, maar dit gebeurt niet automatisch onder de verantwoordelijkheid van de professionele zorgverlener. De zorgaanbieder moet wel alert zijn op risico's en ingrijpen wanneer duidelijk is dat de situatie niet veilig is.
De belangrijkste regel: verantwoordelijkheid volgt de activiteit
Bij complexe infuustherapie is het vaak onjuist om te vragen: wie is verantwoordelijk voor de patiënt? Je kunt beter vragen: wie is verantwoordelijk voor welk onderdeel van de zorg?
| Onderdeel | Primaire verantwoordelijkheid |
|---|---|
| Medische indicatie | Voorschrijvend arts/behandelaar |
| Recept | Voorschrijver |
| Farmaceutische beoordeling | Apotheker |
| Bereiding | Bereidende apotheek |
| Aflevering geneesmiddel | Apotheker/bereider/leverancier |
| Indiceren verpleegkundige zorg | Wijkverpleegkundige/transferverpleegkundige |
| Organiseren thuiszorg | Wijkverpleegkundige/transferverpleegkundige |
| Infuus inbrengen | Bevoegde én bekwame zorgprofessional |
| Infuus aansluiten/toedienen | Zorgprofessional binnen eigen deskundigheid en opdracht |
| Pomp bedienen | Zorgprofessional/patiënt volgens afgesproken verantwoordelijkheid en instructie/toetsing |
| Pomp/hulpmiddel | Leverancier en zorgaanbieder volgens hun respectievelijke rol |
| Monitoring verpleegkundige zorg | Uitvoerende zorgaanbieder |
| Medische monitoring | Behandelaar |
| Signaleren complicaties | Iedere betrokken professional binnen eigen deskundigheid |
| Medische besluitvorming bij complicatie | Behandelaar |
| Overdracht | Zowel overdragende als ontvangende zorgaanbieder, ieder voor het eigen deel |
| Privacy/gegevensuitwisseling | Iedere partij voor de eigen gegevensverwerking |
| Incidenten | Zorgaanbieder binnen eigen kwaliteits- en meldsysteem |
| Zelfzorg | Patiënt/mantelzorger voor eigen uitvoering; professionele organisatie voor passende instructie/begeleiding binnen haar rol |
Vraag en antwoord
Wat als er meerdere organisaties betrokken zijn? Bij infuustherapie thuis moet vooraf expliciet worden vastgelegd:
-
Wie is medisch eindverantwoordelijk?Wie neemt medische beslissingen over de behandeling?
-
Wie indiceert de verpleegkundige zorg?Wie bepaalt hoeveel en welke verpleegkundige zorg noodzakelijk is?
-
Wie voert de zorg uit?Welke organisatie en welke professional voeren de handelingen uit?
-
Wie levert het geneesmiddel?Apotheek, ziekenhuisapotheek of bereidende apotheek?
-
Wie levert de hulpmiddelen?Bijvoorbeeld infuuspomp, lijn, cassette, infuusstandaard en overige materialen.
-
Wie beheert de pomp?Wie programmeert, controleert, onderhoudt en vervangt de pomp?
-
Wie monitort?
Wie beoordeelt:
- effectiviteit;
- bijwerkingen;
- complicaties;
- infuusplaats;
- vitale parameters indien noodzakelijk;
- pompstoringen;
- afwijkende toediening?
-
Wie wordt gebeld bij problemen?
Er moet een duidelijk escalatiepad zijn:
Patiënt → thuiszorg → medisch aanspreekpunt → behandelaar → spoedzorg indien noodzakelijk
Overdracht: verantwoordelijkheid stopt niet bij het ontslag
Een veelvoorkomend risico bij ziekenhuis-naar-thuiszorg is dat de patiënt wordt overgedragen voordat alle randvoorwaarden zijn geregeld. Voor een veilige overdracht moeten ten minste duidelijk zijn:- Medische opdracht: Wat moet worden toegediend?
- Verpleegkundige opdracht: Welke zorg moet thuis worden geleverd?
- Geneesmiddel: Wat wordt geleverd en door wie?
- Hulpmiddelen: Welke pomp, lijn, cassette, filter etc. zijn noodzakelijk?
- Bekwaamheid: Is de ontvangende zorgorganisatie voldoende deskundig en bekwaam?
- Monitoring: Wie controleert wat?
- Complicaties: Wat moet worden gedaan bij problemen?
- Bereikbaarheid: Wie is 24/7 aanspreekbaar?
- Evaluatie: Wie beoordeelt of de behandeling moet worden voortgezet, aangepast of gestopt?
- Privacy: Zijn de noodzakelijke gegevens rechtmatig en veilig overgedragen?
Kernboodschap voor infuustherapie thuis
Infuustherapie thuis is geen enkele handeling, maar een keten van medische, verpleegkundige, farmaceutische en logistieke activiteiten. De verantwoordelijkheid verschuift niet automatisch naar de thuiszorg zodra een patiënt het ziekenhuis verlaat. Iedere partij blijft verantwoordelijk voor het eigen professionele handelen en de eigen organisatorische verantwoordelijkheid. Daarnaast moeten zorgaanbieders de overdracht, samenwerking, communicatie en continuïteit zo organiseren dat de totale zorg veilig kan worden geleverd.De vijf basisprincipes
- Bevoegd én bekwaam
Een zorgprofessional voert alleen handelingen uit waarvoor hij/zij bevoegd en bekwaam is. - Duidelijke opdracht
Het moet duidelijk zijn wat er medisch en verpleegkundig moet gebeuren. - Duidelijke verantwoordelijkheden
Per onderdeel moet vaststaan wie verantwoordelijk is. - Veilige overdracht
De ontvangende zorgverlener moet over voldoende actuele informatie beschikken. - Verantwoord thuis
De behandeling moet in de thuissituatie veilig, doelmatig en uitvoerbaar zijn.
-
Bronvermelding
Wet- en regelgeving
- Europese Unie. (2016). Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 (Algemene verordening gegevensbescherming). https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj
- Europese Unie. (2017). Verordening (EU) 2017/745 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2017 betreffende medische hulpmiddelen. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2017/745/oj
- Arbeidsomstandighedenwet. (z.d.). Overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0010346
- Geneesmiddelenwet. (z.d.). Overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0021505
- Wet BIG. (z.d.). Overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0006251
- Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. (z.d.). Overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0037173
- Wet langdurige zorg. (z.d.). Overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0035917
- Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. (z.d.). Overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0035362
- Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst. (z.d.). Overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0005290
- Wet toetreding zorgaanbieders. (z.d.). Overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0043797
- Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg. (z.d.). Overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0040635
- Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten. (z.d.). Overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0040632
- Zorgverzekeringswet. (z.d.). Overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0018450
Overheidsbronnen en toezicht
- Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. (z.d.). Medicatieoverdracht. https://www.igj.nl/onderwerpen/themas-in-het-toezicht/medicatieveiligheid/medicatieoverdracht
- Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. (z.d.). Toezicht op medicatieveiligheid. https://www.igj.nl/onderwerpen/themas-in-het-toezicht/medicatieveiligheid/toezicht-op-medicatieveiligheid
- Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. (z.d.). Toezicht op veilige toepassing van medische technologie. https://www.igj.nl/zorgsectoren/medische-technologie/toezicht-op-veilige-toepassing
- Rijksoverheid. (z.d.). Regels rondom voorbehouden handelingen. https://www.rijksoverheid.nl/themas/familie-zorg-en-gezondheid/voorbehouden-handelingen/regels-rondom-voorbehouden-handelingen
- Rijksoverheid. (z.d.). Rechten en plichten bij een medische behandeling. https://www.rijksoverheid.nl/themas/familie-zorg-en-gezondheid/rechten-van-patient-en-privacy/rechten-bij-een-medische-behandeling/rechten-en-plichten-bij-medische-behandeling
- Rijksoverheid. (z.d.). Veiligheid en toezicht op medische hulpmiddelen. https://www.rijksoverheid.nl/themas/familie-zorg-en-gezondheid/medische-hulpmiddelen/veiligheid-en-toezicht-medische-hulpmiddelen
Professionele richtlijnen en kwaliteitsnormen
- Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst. (z.d.). Richtlijn overdracht van medicatiegegevens in de keten. https://www.knmg.nl/download/richtlijn-overdracht-van-medicatiegegevens-in-de-keten
- V&VN. (z.d.). Normenkader voor indiceren en organiseren van wijkverpleging. https://www.venvn.nl/thema-s/wijkverpleging/normenkader
- Zorginstituut Nederland. (z.d.). Wijkverpleging (Zvw). https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/w/wijkverpleging-zvw